भारतमा सामाजिक सञ्जालमा भाइरल बनेको राजनीतिक व्यङ्ग्य समूह ‘ककरोच जनता पार्टी’ (सीजेपी) को वेबसाइट सञ्चालनमा आएको केही दिनमै ब्लक गरिएको छ। भारतका प्रधानन्यायाधीशले बेरोजगार युवाहरूलाई साङ्लो (ककरोच) सँग तुलना गरेको भनिएको अभिव्यक्तिपछि यो समूह ठट्टाका रूपमा स्थापना भएको थियो। यद्यपि, प्रधानन्यायाधीशले पछि स्पष्टीकरण दिँदै आफ्नो अभिव्यक्ति समग्र युवाप्रति नभई ‘नक्कली र झुटा प्रमाणपत्र’ बोक्नेहरू प्रति लक्षित रहेको बताएका थिए।
हाल भारत र अन्य देशहरूमा समेत यो समूहको वेबसाइट खुल्न छाडेको छ। समूहका संस्थापक अभिजीत दिपकेले भारतीय अधिकारीहरूले आफ्नो ‘आइकनिक वेबसाइट’ बन्द गराएको आरोप लगाउँदै सरकार ककरोचदेखि किन डराएको भनी प्रश्न गरेका छन्। उनले सामाजिक सञ्जाल एक्स (X) मा लेख्दै यो कुनै आधिकारिक राजनीतिक दल नभएको र नयाँ ‘घर’ (वेबसाइट) निर्माणको काम भइरहेको उल्लेख गरेका छन्। उनले थपेका छन्, “ककरोचहरू कहिल्यै मर्दैनन्।”
दुई लाखभन्दा बढी फलोअर्स रहेको यस समूहको आधिकारिक एक्स पेज पनि भारतमा खुल्न छाडेको छ। उक्त पेज खोल्न खोज्दा ‘कानुनी मागका आधारमा’ रोकिएको सन्देश देखिने गरेको छ। अमेरिकाको बोस्टन विश्वविद्यालयमा अध्ययनरत राजनीतिक सञ्चार रणनीतिकार दिपकेले आफ्नो व्यक्तिगत र समूहको इन्स्टाग्राम अकाउन्ट समेत ह्याक भएको दाबी गरेका छन्。
प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदीको सत्तारूढ भारतीय जनता पार्टी (भाजपा) को नामलाई व्यङ्ग्य गर्दै यो समूहको नाम ‘ककरोच जनता पार्टी’ राखिएको हो। आफूलाई “अल्छी र बेरोजगारहरूको आवाज” दाबी गर्ने यस समूहले अनलाइनमा सधैँ सक्रिय रहने र व्यावसायिक रूपमा आक्रोश पोख्न सक्नेहरूलाई यसको सदस्यता दिने जस्ता ठट्टापूर्ण मापदण्ड राखेको छ।
अनलाइन प्रवर्द्धनका लागि आर्टिफिसियल इन्टेलिजेन्स (AI) बाट निर्मित तस्बिरहरू प्रयोग गरिरहेको यस समूहले भारतमा ‘#मैभीककरोच’ (म पनि ककरोच हुँ) ह्यासट्यागलाई भाइरल बनाएको छ। यसको इन्स्टाग्राम अकाउन्टमा २ करोड २० लाखभन्दा बढी फलोअर्स जोडिएका छन्, जुन सत्तारूढ भाजपाको भन्दा दोब्बर बढी हो। पछिल्ला दिनहरूमा युवा स्वयंसेवकहरू ककरोचको पहिरन लगाएर सरसफाइ अभियान र विरोध प्रदर्शनहरूमा समेत उत्रिन थालेका छन्।
संस्थापक दिपकेले बीबीसीसँग कुरा गर्दै समूहको यो लोकप्रियताले भारतका युवाहरूमा रहेको उच्च बेरोजगारी दरप्रतिको असन्तुष्टि र मूलधारे राजनीतिले आफूहरूलाई बेवास्ता गरेको भावनालाई प्रतिनिधित्व गर्ने बताएका थिए। भारत संसारकै सबैभन्दा कान्छो जनसंख्या भएको मुलुकमध्ये एक हो, जहाँ १ अर्ब ४० करोड जनसंख्याको झन्डै आधा हिस्सा ३० वर्ष मुनिका छन्, तर औपचारिक राजनीतिमा उनीहरूको सहभागिता अझै पनि सीमित छ।
