वासिङ्टन । मध्यपूर्वमा जारी द्वन्द्वले उग्र रूप लिएपछि अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पको कडा चेतावनी, अमेरिका-इरानबिचको तीव्र सैन्य कारबाही र रेड सी (लाल सागर) मा तेल ट्याङ्करहरूमाथि भएका आक्रमणका कारण विश्वव्यापी तनाव थप चुलिएको छ। इरानले आफ्नो नियन्त्रणमा रहेका स्थिर (फ्रोजन) सम्पत्ति कब्जा गरेर क्षतिपूर्ति भराउने अमेरिकी राष्ट्रपति ट्रम्पको धम्कीलाई उक्साहटपूर्ण कदम भनेको छ। ट्रम्पले क्षेत्रमा जहाज र सामानमा हुने कुनै पनि क्षतिको भर्पाई इरानी सम्पत्तिबाट गरिने चेतावनी दिएका थिए। यसैबिच, अमेरिकी सेनाले इरानी सैन्य क्षमतालाई कमजोर पार्ने उद्देश्यले लगातार १३औँ रात पनि इरानका विभिन्न सैन्य ठिकानामा क्षेप्यास्त्र प्रहार गरेको छ। इरानी सञ्चारमाध्यमका अनुसार इराक सीमा नजिकैको अहवाज, ओमिदियेह र होर्मुज जलडमरूमध्य नजिकैको बन्दर अब्बास तथा केसाम टापुमा अमेरिकी क्षेप्यास्त्रहरू खसेका छन्।
द्वन्द्वको आगो छिमेकी मुलुकहरूमा पनि फैलिन थालेको छ। इरानबाट भएका क्षेप्यास्त्र र ड्रोन आक्रमणलाई कुवेतको वायु रक्षा प्रणालीले निस्तेज पारिदिएको कुवेतको सेनाले जनाएको छ। यता, अमेरिकी तल्लो सदन ‘हाउस अफ रिप्रिजेन्टेटिभ्स’ ले राष्ट्रपति ट्रम्पलाई कंग्रेसको स्पष्ट स्वीकृतिविना इरानविरुद्धको सैन्य कारबाही रोक्न र सेना फिर्ता बोलाउन निर्देशन दिँदै एउटा सङ्केतपूर्ण प्रस्ताव पारित गरेको छ। यद्यपि, ट्रम्पले यमनका हुथी विद्रोहीहरूलाई इरानको प्रक्सी (प्रतिनिधि) संज्ञा दिँदै यदि रेड सीमा तेल ट्याङ्करहरूमाथि थप आक्रमण भएमा इरान र हुथी दुवैमाथि भारी सैन्य कारबाही गर्ने धम्की दिएका छन्। हुथी विद्रोहीले रेड सीका तेल ट्याङ्करहरूमाथि गरेको आक्रमणको बेलायत, जर्मनी र युरोपेली सङ्घले कडा शब्दमा भर्त्सना गर्दै यसलाई गैरकानुनी र जोखिमपूर्ण भनेका छन्।
यस बढ्दो मुठभेडले विश्वव्यापी आर्थिक र कूटनीतिक प्रभाव पार्न थालेको छ। संयुक्त राष्ट्रसङ्घका महासचिव एन्टोनियो गुटेरेसले मध्यपूर्वको स्थिति नियन्त्रणबाहिर गइरहेको र कल्पनै गर्न नसकिने मोडमा पुगेको भन्दै गम्भीर चिन्ता व्यक्त गरेका छन्। सुरक्षा चुनौतीलाई ध्यानमा राख्दै बेलायतले इरानबाट आफ्ना बाँकी कूटनीतिक कर्मचारीहरूलाई अस्थायी रूपमा फिर्ता बोलाएको छ। अर्कोतर्फ, हुथी आक्रमण र बढ्दो सैन्य तनावका कारण अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा कच्चा तेलको मूल्य ह्वात्तै बढेको छ। बेन्चमार्क ब्रेन्ट क्रुडको मूल्य आठ प्रतिशतभन्दा बढीले बढेर प्रतिबैरेल १०१.९३ अमेरिकी डलर पुगेको छ भने अमेरिकी ‘वेस्ट टेक्सास इन्टरमिडिएट’ को मूल्य पनि ७.६ प्रतिशतले बढेर ९३.४४ डलर पुगेको छ।
