तेहरान/वासिङ्टन । मध्यपूर्वी क्षेत्रमा द्वन्द्व चर्किएसँगै इरानले मङ्गलबार खाडी क्षेत्रमा रहेका अमेरिकी राडार तथा वायु रक्षा प्रणालीहरूलाई लक्षित गरी आक्रमण गरेको छ। इरानको क्रान्तिकारी गार्ड्स (IRGC) ले जारी गरेको विज्ञप्तिमा थप “निर्णायक र शक्तिशाली” आक्रमणहरूका लागि तयार रहन अमेरिकालाई चेतावनी दिइएको छ।
यसैबीच, यमनका हुथी विद्रोहीहरूले साउदी अरेबियाका बन्दरगाहहरूमा नाकाबन्दी लगाउने धम्की दिएपछि यो द्वन्द्व क्षेत्रभरि विस्तार हुने जोखिम बढेको छ।
इरानको क्रान्तिकारी गार्ड्सले स्ट्रेट अफ हर्मुज (हर्मुज जलडमरूमध्य) पार गर्न खोजेका दुईवटा “अनाज्ञाकारी तेल ट्याङ्कर” माथि आक्रमण गरी तिनको आवागमन रोकेको जनाएको छ। यूकेको समुद्री व्यापार सञ्चालन एजेन्सी (UKMTO) ले पनि ओमानको तटनजिकै दुईवटा तेल ट्याङ्करमा अज्ञात प्रक्षेपास्त्र प्रहार भई आगलागी भएको पुष्टि गरेको छ।
विगत केही दिनमा कम्तीमा तीन जना अमेरिकी सैनिकको मृत्यु भएपछि अमेरिकाले सोमबार अबेर इरानमाथि नयाँ चरणको हवाई हमला सुरु गरेको थियो। पेन्टागनका अनुसार हर्मुज जलडमरूमध्यमा व्यापारिक जहाजहरूमाथि हुने आक्रमण रोक्न इरानी सैन्य क्षमतालाई ध्वस्त पार्ने उद्देश्यले ती प्रहार गरिएका हुन्। जुलाई ७ देखि हालसम्म झण्डै १०० जना अमेरिकी सैनिक घाइते भएको अमेरिकाले जनाएको छ।
जवाफमा इरानी सेनाले कुवेत र बहराइनमा रहेका अमेरिकी सैन्य अखडा, राडार प्रणाली र प्रशासनिक भवनहरूमाथि आक्रमण गरेको छ।
अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले मारिएका प्रत्येक अमेरिकी सैनिकको हिसाब इरानले “धेरै गुणा बढी” चुकाउनुपर्ने चेतावनी दिएका छन्। अर्कोतर्फ इरानी राष्ट्रपति मसुद पेजेस्कियानले यो परिस्थिति “पूर्णकालीन युद्ध” मा परिणत भइसकेको बताएका छन्।
यस द्वन्द्वको असर विश्वव्यापी ऊर्जा बजारमा परेको छ। विश्वको पाँचौँ भाग तेल ओसारपसार हुने हर्मुज जलडमरूमध्यमा नियन्त्रणका लागि भइरहेको भिडन्तका कारण कच्चा तेलको मूल्य एक महिनाकै उच्च विन्दुमा पुगेको छ।
इरान समर्थित यमनी हुथी विद्रोहीहरूले साउदी बन्दरगाहहरूमा नाकाबन्दी गर्ने घोषणा गरेपछि साउदी अरेबियाको तेल निर्यात संकटमा पर्नसक्ने देखिएको छ। साउदी अरेबियाले हर्मुज जलडमरूमध्यको जोखिम छल्न आफ्ना केही तेल रेड सी (लाल सागर) मा रहेको यान्बु बन्दरगाह मार्फत निर्यात गर्दै आएको थियो।
साउदी अरेबियाले हुथी विद्रोहीको यो चेतावनीको कडा शब्दमा भर्त्सना गरेको छ। सन् २०२२ को युद्धविराम पछि शान्त रहेको साउदी-हुथी सीमामा गत हप्ता पुनः दोहोरो गोलाबारी भएको थियो।
जारी युद्धका बाबजुद इरानी परराष्ट्र मन्त्रालयका प्रवक्ता इस्माइल बाकाइले मध्यस्थकर्ताहरूमार्फत वासिङ्टनसँग कूटनीतिक संवाद कायम रहेको बताएका छन्।
यसैक्रममा, इरानका गृहमन्त्री इस्कन्दर मोमेनी दुई दिने भ्रमणका लागि इस्लामाबाद पुगेका छन्। उता लेबनानी राष्ट्रपति जोसेफ आउनले मङ्गलबार वासिङ्टनमा ट्रम्पसँग भेटवार्ता गर्ने कार्यक्रम छ, जहाँ लेबनानमा हिजबुल्लाहलाई निशस्त्रीकरण गर्ने विषयमा छलफल हुनेछ।
