कायरो। इजिप्ट र कतारले अमेरिका र इरानलाई क्षेत्रीय संकट थप नबढाउन शनिबार आग्रह गरे तर होर्मुज जलडमरूमध्यमा दुई शक्तिबीच नयाँ सैन्य झडप भएको खबरले कूटनीतिक प्रयासको प्रभावकारिता नै प्रश्नमा परेको छ।
इजिप्टका विदेशमन्त्री बद्र अब्देलअत्ती र कतारका प्रधानमन्त्री तथा विदेशमन्त्री शेख मोहम्मद बिन अब्दुलरहमान अल–थानीबीच शनिबार टेलिफोन वार्ता भयो। इजिप्टको विदेश मन्त्रालयले जारी गरेको विज्ञप्तिअनुसार दुवैले अमेरिका–इरान वार्तालाई बाधा नपुग्ने गरी दुवै पक्षले धैर्यता र जिम्मेवारी देखाउनुपर्ने बताए। विवाद समाधानको बाटो कूटनीति र संवादमार्फत मात्र खोज्नुपर्ने उनीहरूको साझा धारणा थियो।
यो कूटनीतिक सक्रियताको पृष्ठभूमि जटिल छ। फेब्रुअरी २८ मा इजरायल र अमेरिकाले इरानमाथि संयुक्त सैन्य कारबाही गरेका थिए। अप्रिल ८ मा युद्धविराम घोषणा त भयो, तर पाकिस्तानमा आयोजित शान्ति वार्ताको एक चरण निष्कर्षविहीन रूपमा टुंगियो।
अहिले सबैभन्दा ठूलो चिन्ताको विषय होर्मुज जलडमरूमध्य बनेको छ। अमेरिकी पक्षले इरानी जलयान र तटीय प्रतिष्ठानमाथि आक्रमण गरेको र इरानले प्रत्युत्तरमा अमेरिकी युद्धपोतलाई लक्ष्य बनाउँदै मिसाइल र ड्रोन प्रहार गरेको जनाइएको छ। विश्वको एक–तिहाइ समुद्री तेल ढुवानी हुने यो साँघुरो समुद्री मार्गमा तनाव बढ्नु भनेको वैश्विक ऊर्जा बजारका लागि सिधा खतराको संकेत हो।
इजिप्ट र कतारको आह्वान राजनीतिक दृष्टिले अर्थपूर्ण छ, दुवै देश ऐतिहासिक रूपमा यस क्षेत्रमा मध्यस्थताको भूमिकामा सक्रिय रहँदै आएका छन्। तर जबसम्म होर्मुजमा गोली र मिसाइल चलिरहन्छ, वार्ता टेबलमा कुनै पक्षले लचिलोपन देखाउने सम्भावना न्यून देखिन्छ।
