बेइजिङ । मध्यपूर्वमा जारी युद्ध अन्त्यका लागि कूटनीतिक प्रयास तीव्र भइरहेका बेला चिनियाँ राष्ट्रपति सी जिनपिङ र पाकिस्तानका प्रधानमन्त्री शाहबाज सरिफबीच सोमबार बेइजिङमा भेटवार्ता भएको छ । अमेरिका–इरान तनाव, क्षेत्रीय स्थिरता र मध्यस्थताका विषयमा अन्तर्राष्ट्रिय सक्रियता बढिरहेका समयमा भएको यो उच्चस्तरीय भेटलाई कूटनीतिक वृत्तमा अर्थपूर्ण रूपमा हेरिएको छ ।
सरकारी समाचार संस्था सिन्ह्वाका अनुसार राष्ट्रपति सीसँगको भेटअघि प्रधानमन्त्री सरिफले चिनियाँ समकक्षी ली किआङसँग पनि वार्ता गरेका थिए । बेइजिङमा भएको यस छलफलको विस्तृत विवरण भने चिनियाँ सरकारी सञ्चारमाध्यमले तत्काल सार्वजनिक गरेका छैनन् ।
पाकिस्तानी सरकारी टेलिभिजन पिटिभीका अनुसार यो महत्त्वपूर्ण भ्रमणमा पाकिस्तानका सेना प्रमुख असीम मुनीरले पनि प्रधानमन्त्री सरिफलाई साथ दिएका छन् । अमेरिका र इरानबीचको संवाद प्रक्रियामा इस्लामाबादको भूमिका बढिरहेका बेला सेना प्रमुख मुनीरको उपस्थितिलाई विशेष महत्त्वका साथ हेरिएको छ ।
प्रधानमन्त्री सरिफले विश्व अहिले महत्त्वपूर्ण मोडबाट गुज्रिरहेको उल्लेख गर्दै अमेरिका–इरान सम्बन्ध सुधारका लागि पाकिस्तानले गम्भीर मध्यस्थकारी भूमिका निर्वाह गरिरहेको दाबी गरे । सेना प्रमुख मुनीर हालै तेहरान भ्रमणमा सहभागी भइसकेको जानकारी दिँदै सरिफले भने, “कुराहरू सही दिशातर्फ अघि बढिरहेका छन् र शान्ति प्रवर्द्धनमा चीनले दिएको समर्थनप्रति म आभार व्यक्त गर्न चाहन्छु ।”
शनिबार पूर्वी चीनको झेजियाङ प्रान्तस्थित हाङ्झोउबाट चारदिने आधिकारिक चीन भ्रमण सुरु गर्नुअघि प्रधानमन्त्री सरिफ, गृहमन्त्री मोहसिन नकवी र सेना प्रमुख मुनीरले शुक्रबार र शनिबार तेहरानको भ्रमण गरेका थिए ।
गत अप्रिलमा युद्ध सुरु भएयता अमेरिका र इरानी अधिकारीहरूबीच भएको एकमात्र प्रत्यक्ष वार्ताको आयोजना पाकिस्तानले गरेको थियो । उक्त ऐतिहासिक आमनेसामने वार्तामा सेना प्रमुख मुनीर निकै सक्रिय भूमिकामा देखिएका थिए । उनले दुवै प्रतिनिधिमण्डललाई स्वागत गर्नुका साथै अमेरिकी उपराष्ट्रपति जेडी भान्ससँग मैत्रीपूर्ण व्यवहार प्रदर्शन गरेका थिए ।
तर, इरानले अमेरिकामाथि ‘अत्यधिक माग’ राखेको आरोप लगाउँदै सहमति प्रक्रियाबाट दूरी बनाएपछि उक्त वार्ता बिनानिष्कर्ष टुङ्गिएको थियो र त्यो प्रयास दीर्घकालीन सम्झौतामा रूपान्तरण हुन सकेन ।
पहिलो प्रयास असफल भएपछि चीन र पाकिस्तानले क्षेत्रीय शान्ति प्रयासमा आपसी समन्वय बढाउने सङ्केत दिएका छन् । चीनले हालसम्म टेलिफोन संवाद र खाडी क्षेत्रका प्रभावित मुलुकका अधिकारीहरूसँग बैठक गर्दै संयमित तर सक्रिय कूटनीतिक भूमिका निर्वाह गर्दै आएको छ । बेइजिङले मध्यपूर्वमा शान्ति र स्थिरता पुनःस्थापनाका लागि पाकिस्तानसँग थप सहकार्य गर्न तयार रहेको स्पष्ट पारेको छ ।
