नयाँ दिल्ली । भारत र न्युजील्याण्डबीच सोमबार भएको ऐतिहासिक स्वतन्त्र व्यापार सम्झौता (FTA) ले दुई देशबीचको आर्थिक र कूटनीतिक सम्बन्धमा नयाँ आयाम थपेको छ। वाणिज्य मन्त्री पीयूष गोयल र न्युजील्याण्डका व्यापार मन्त्री टोड म्याकलेको उपस्थितिमा सम्पन्न यस सम्झौताको सबैभन्दा बलियो पक्ष यसको तीव्रता हो, जुन मात्र नौ महिनाको वार्तामा टुङ्गिएको थियो। यो सम्झौता कार्यान्वयनमा आएसँगै न्युजील्याण्डले भारतीय उत्पादनहरूमा शतप्रतिशत भन्सार महसुल मिनाहा गर्नेछ, जसबाट विशेषगरी कपडा, तयारी पोशाक, छाला उद्योग, र सवारी साधनका पार्टपुर्जा निर्यात गर्ने भारतीय उद्योगहरूले प्रत्यक्ष लाभ पाउनेछन्। बदलामा भारतले पनि न्युजील्याण्डका ९५ प्रतिशत वस्तुमा सहुलियत दिएको छ, तर आफ्नो संवेदनशील कृषि र दुग्ध क्षेत्रलाई पूर्णतः सुरक्षित राख्दै ती क्षेत्रमा कुनै पनि कर छुट नदिने निर्णय गरेको छ।
व्यापारका अतिरिक्त यो सम्झौताले लगानी र जनशक्तिको आवागमनमा पनि ठूलो ढोका खोलेको छ। न्युजील्याण्डले आगामी १५ वर्षभित्र भारतमा २० अर्ब डलर लगानी गर्ने प्रतिबद्धता व्यक्त गरेको छ, जसले भारतीय पूर्वाधार र उत्पादन क्षेत्रमा ठूलो सहयोग पुग्ने देखिन्छ। मानवीय पुँजीको क्षेत्रमा पनि पहिलो पटक न्युजील्याण्डले भारतीय विद्यार्थीहरूका लागि ‘पोस्ट-स्टडी वर्क भिसा’ र अध्ययनको समयमा काम गर्ने सुविधामा विशेष सम्झौता गरेको छ। यसका साथै, दक्ष भारतीय पेशेवरहरूका लागि ५,००० अस्थायी रोजगार भिसा र युवाहरूका लागि ‘वर्किङ होलिडे भिसा’को कोटा निर्धारण गरिएको छ। यो सम्झौताले भारतलाई विश्वव्यापी आपूर्ति श्रृङ्खलामा एक भरपर्दो साझेदारको रूपमा स्थापित गर्दै ‘विकसित भारत २०४७’ को लक्ष्य तर्फ अग्रसर गराएको छ।
