अमेरिका–इरान सम्बन्धमा नयाँ अड्चन: कूटनीतिक संवाद र सैन्य शक्ति प्रदर्शनबीच बढ्दो तनाव

हालैका विकसित घटनाक्रमले अमेरिका र इरानबीचको कूटनीतिक तथा सैन्य तनावलाई थप जटिल मोडमा पुर्‍याएको छ । इस्लामावादमा सम्पन्न वार्तापछि जापानस्थित इरानी दूतावासले एक वक्तव्य जारी गर्दै सैन्य माध्यमबाट पुरा हुन नसकेका उद्देश्यहरू कूटनीति मार्फत लाद्न खोजिएको भन्दै अमेरिकी प्रस्तावप्रति असहमति जनाएको छ । विशेषगरी अमेरिकी उपराष्ट्रपति जेडी भान्सले अघि सारेको प्रस्तावलाई एकपक्षीय र दबाबमूलक संज्ञा दिँदै इरानले कूटनीतिक संवाद पारस्परिक हुनुपर्ने अडान दोहोर्‍याएको छ । यता क्षेत्रीय सुरक्षाको संवेदनशीलतालाई मध्यनजर गर्दै अमेरिकी सेन्ट्रल कमान्ड (सेन्टकम) ले होर्मुज जलडमरूमध्यमा आफ्ना युद्धपोतहरूको परिचालन र जलमार्ग सुरक्षा अभियानलाई तीव्र पारेको दाबी गरेको छ । तथापि, इरानले उक्त क्षेत्रमा अमेरिकी उपस्थितिको दाबीलाई खण्डन गर्दै जलमार्गमा आफ्नो पूर्ण नियन्त्रण रहेको जिकिर गरेको छ । यसरी दुवै पक्षबीच जारी आरोप-प्रत्यारोप र शक्ति प्रदर्शनको होडबाजीले संवादका माध्यमबाट द्वन्द्व समाधान गर्ने प्रयासलाई चुनौतीपूर्ण बनाउँदै क्षेत्रीय अस्थिरताको जोखिम बढाएको देखिन्छ ।