चीन । चीनले राष्ट्रिय सुरक्षा तथा प्रविधि र औद्योगिक सुरक्षालाई आधार बनाउँदै आफ्ना नागरिकको विदेश आवतजावतसम्बन्धी नियम थप कडा बनाएको छ। नयाँ व्यवस्था मंगलबार, सेप्टेम्बर १५ देखि लागू भएको हो।
नयाँ नियमअनुसार राष्ट्रिय सुरक्षा, राष्ट्रिय हित वा प्रविधि तथा औद्योगिक सुरक्षामा जोखिम पुर्याउन सक्ने गतिविधिमा संलग्न भएको ठहर भएका नागरिकलाई चीनबाट बाहिर जान रोक लगाउन सकिनेछ। विदेशमा गैरकानुनी गतिविधि गरी राष्ट्रिय सुरक्षा वा हितमा असर पुर्याएको ठहर भएर चीन फर्किएका नागरिकलाई छ महिनादेखि तीन वर्षसम्म विदेश जान रोक लगाउन सकिने व्यवस्था गरिएको छ।
विशेषगरी प्रविधि तथा औद्योगिक सामग्रीको विदेश निर्यातसम्बन्धी नियम उल्लङ्घनलाई पनि नयाँ व्यवस्थाले समेटेको छ। चीनले यस्ता प्रावधानलाई राष्ट्रिय सुरक्षा र प्रविधिगत क्षमता संरक्षण गर्ने उपायका रूपमा प्रस्तुत गरेको छ।
नयाँ व्यवस्थाले प्रवेश तथा प्रस्थानका क्रममा अधिकारीलाई यात्रुको परिचय र यात्राको उद्देश्य पुष्टि गर्न आवश्यक कागजात, सामग्री तथा विद्युतीय तथ्यांक माग्न सक्ने अधिकार दिएको छ। गलत विवरण वा झुटा कागजात प्रयोग गरेको पाइएमा प्रवेश वा प्रस्थानसम्बन्धी अनुमति अस्वीकार गर्न सकिनेछ।
विदेशी नागरिकका हकमा पनि झुटो विवरण वा कागजात प्रयोग गरेको अवस्थामा चीन प्रवेशमा एकदेखि पाँच वर्षसम्म रोक लगाउन सकिने व्यवस्था छ।
चिनियाँ अधिकारीहरूले नयाँ व्यवस्था मुख्यतः सीमा व्यवस्थापन, राष्ट्रिय सुरक्षा र गैरकानुनी गतिविधि नियन्त्रणसँग सम्बन्धित रहेको बताएका छन्। चीनको सरकारी विवरणअनुसार नियमको उद्देश्य प्रवेश–प्रस्थान व्यवस्थालाई व्यवस्थित गर्नुका साथै यात्रुका कानुनी अधिकारको संरक्षण गर्नु पनि हो।
चीनमा सामान्य नागरिकको अन्तर्राष्ट्रिय आवतजावत भने ठूलो मात्रामा जारी छ। सन् २०२६ को जनवरीदेखि अगस्टसम्म चिनियाँ सीमा जाँच निकायले ४९ करोड प्रवेश–प्रस्थान यात्रा अभिलेख गरेको थियो।
तर, नयाँ व्यवस्थाले राष्ट्रिय सुरक्षा वा संवेदनशील प्रविधिसँग सम्बन्धित व्यक्तिको विदेश यात्रामाथि सरकारी निगरानी र नियन्त्रणका लागि थप स्पष्ट कानुनी आधार दिएको छ। यसले विशेषगरी प्रविधि क्षेत्रमा काम गर्ने व्यक्तिको विदेश आवतजावतबारे चासो बढाएको समाचार संस्था रोयटर्सले जनाएको छ।